TUIMELTREIN TAALOEFENINGE 3 – René van Zyl

TUIMELTREIN TAALOEFENING 3 Hoofstuk 5 & 6

Hoofstuk 5 & 6

Vraag 1  Sinstrukture

Skryf die sinne hieronder oor soos aangedui. Moenie die basiese betekenis daarvan verander nie.

1.1  'n Polisieman wil weet hoekom Henri nie 'n valhelm dra nie.
       'n Polisieman wil by Henri weet: "...?"

1.2  Jasper ontvlug van die polisie en hulle ry na Jonah se huis toe.
       Jasper kry dit reg om ...; daarna ...

1.3  Abby en Henri wil nie by Jonah oorbly nie, want die kamer is baie vuil.
       Abby en Henri is nie gretig om ..., aangesien ...

1.4  Jasper vra dreigend: "Jonah, gaan jy ons nog aan die polisie rapporteer?

       Jonah antwoord verskrik: "Nee, ..."

1.5  Die jonges sien 'n lykswa oorkant die pad en besluit om daarin te ontvlug.

       Wanneer ..., ...

1.6  Die lykswa word deur Scooby, 'n skoolmaat van die drie tieners, bestuur.
       Scooby, wat ..., ...

1.7  'n Rukkie later word hulle onverwags by 'n padblokkade afgetrek.
       By 'n padblokkade ...

1.8  Die polisie deursoek die lykswa, en dan kan Scooby verder ry.
       Nadat ..., ...

1.9  Scooby skrik as hy hulle sien, maar belowe om nie die polisie te kontak nie.
       Scooby skrik as hy hulle sien, maar belowe dat ...

1.10 Hy bied vir hulle slaapplek in die lykshuis se doodskiste aan.
        Hy sê: "Julle ..."

Vraag 2  Woordstrukture

Kyk na die woorde tussen hakies en voer die instruksies uit soos aangedui.
 
Op pad Ifafi toe kry Jasper dit reg om die polisie 2.1 (afskud - regte vorm) _____. Jonah is alleen 2.2 (by die huis - een woord) _____ wanneer hulle daar aankom.

'n 2.3 (Dwelm - afgeleide byvoeglike naamwoord) _____ Jonah bied aan dat hulle in sy 2.4 (netjiese - antoniem) _____ kamer kan 2.5 (nag - afgeleide werkwoord) _____

As Jonah hoor dat die polisie 'n 2.6 (reward - Afrikaans) _____ aanbied, stel hy baie belang. Jasper dink Jonah is 'n 2.7 (verraai - afgeleide naamwoord) _____, want hulle was altyd 2.8 (goed - oortreffende trap) _____ vriende.

Die jonges besluit om Ifafi agterin 'n lykswa te verlaat. Scooby is 'n 2.9 (oplei - verlede deelwoord) _____ motorbestuurder en hy sit 2.10 (alleen - intensiewe vorm) _____ voor in die 2.11 (voertuig, vaartuig, vliegtuig - kies die regte woord) _____ terwyl die ander 2.12 (stil - intensiewe vorm) _____ agterin wegkruip.

2.13 (Tydens - sinoniem) _____ 'n padblokkade sien die polisie niemand agterin die lykswa nie en hulle kom 2.14 (safe - Afrikaans) _____ by Scooby-hulle se plek aan.

Henri sê: 2.15 "(Dankie, Jammer, Asseblief - kies die regte woord) _____ Scooby, help ons. Ons het 'n klein 2.16 (probleem - verkleining) _____." Scooby maak 'n 2.17 (belowe - afgeleide naamwoord) _____ dat hy nie die polisie sal kontak nie.

Die jonges sien baie 2.18 (kis - meervoud) _____ op die grond staan waarin die 2.19 (dood - korrekte vorm) _____ mense geplaas word. Hulle sien ook 'n kas vol 2.20 (hemde, rokke, truie - geen een woord) _____ teen die een muur.

Vraag 3  Kommunikasie

Lees die vrae noukeurig deur. Voer die instruksies by elke vraag uit en beantwoord net wat gevra word.

3.1

Kies die korrekte respons op Vraag 3.1.1 en 3.1.2. 

Skryf slegs die letter wat jy kies, langs die vraagnommer neer.

3.1.1   Situasie:

Jonah hoor van die geldelike beloning wat hy kan kry as hy sy vriend Jasper verraai. Dit beteken hy kan meer dagga koop. Jasper is baie kwaad hieroor en dreig dat Jonah nie hiermee sal wegkom nie.

Kies Jasper se moontlike respons op Jonah se voorneme, en skryf slegs die letter wat jy kies, langs die vraagnommer neer.

A  Ja toe, waag dit net, en ek belowe jou jy sal vir die res van jou lewe spyt wees hieroor.
B  Dankie Jonah, jy is 'n ware vriend. Ek het geweet ons kan staatmaak op jou hulp en ondersteuning.
C  Hoe lyk dit daar met 'n bietjie dagga Jonah? Ons twee het lanklaas iets saam gerook, of hoe?
D  Asseblief Jonah, moenie die polisie kontak nie. Hulle sal ons opsluit as hulle ons vang. (2)

3.1.2   Situasie:

Jasper stuur vir sy ouers 'n teksboodskap van Jonah se foon af om te sê dat die skoolhoof hulle bedreig en versoek hulle om die polisie dadelik te laat weet dat hul lewens in gevaar is.

Kies die korrekte boodskap wat hy aan sy ouers sal stuur, en skryf slegs die letter wat jy kies, langs die vraagnommer neer.

A  Haai julle, moenie bekommerd wees nie, ons is veilig en sal die motorfiets mooi oppas.
B  Ma, Pa, ons kuier lekker hier by Jonah en sal laat weet wanneer ons huis toe kom.
C  Pa en Ma, kontak die polisie dringend. Jakkals is op ons spoor en wil ons doodmaak.
D  Hallo daar, ek kontak julle net om te sê dat die polisie ons soek en dat ons vir hulle wegkruip. (2)

3.2
Lees die situasie wat beskryf word, deeglik. Skryf dan die korrekte antwoord wat jy by 3.2.1 en 3.2.2 kies, korrek oor. Kies elke keer die antwoord wat die sin logies, betekenisvol en taalkundig korrek voltooi

Situasie:

Die drie jonges agterin die lykswa skrik groot as die polisie die lykswa van die pad af trek. Henri is vreesbevange en paniekerig en maak 'n voorstel wat hulle kan doen om nie raakgesien te word nie. Hy versoek die ander om nie te beweeg of 'n geluid te maak terwyl hulle wegkruip nie. Wat stel hy voor?

Ek is 3.2.1 (verlig, opgewonde, vrekbang), julle. 3.2.2 (Kom ons gee onsself aan die polisie oor / Kom ons wees baie stil terwyl hulle die lykswa deursoek / Kom ons skree dat iemand ons moet kom help). (2)

3.3
Skryf elke keer wat jy dink die persoon in die situasie sou sê. Jou respons moet 15–20 woorde lank wees en jy moet nie die vetgedrukte woorde herhaal nie

3.3.1   Abby vra verskoning wanneer die vars blomme agter in die lykswa haar laat nies. Sy is bekommerd en vol selfbejammering. Wat sê sy vir die ander? (2)

3.3.2   Scrooby skrik groot en is baie verbaas as die drie jongmense uit die lykswa klim. Hy raas met hulle omdat hulle hom so laat skrik het. Wat sê hy vir hulle? (2)

[10]

Meer moontlike scenario's by Vraag 3.3:

>  In die lykswa is Jasper onseker en huiwerig oor wat hulle volgende stap moet wees. Wat vra hy vir die ander twee?
>  Scooby is baie joviaal en vriendelik en nooi die drie uit om hulself tuis te maak en van die drinkgoed in die yskas te geniet. Wat sê hy vir hulle?
>  'n Week nadat Jasper vir Jonah uitgeslaan het, kry Jasper 'n teksboodskap van Jonah waarin hy verskoning vir sy optrede vra. Jonah is baie onderdanig (humble) en wil weet of hy en Jasper weer kan vriende wees.